Share

Twee maanden geleden behaalde Jeremy Corbyn een tweede overweldigende meerderheid bij de interne voorzittersverkiezingen. Sindsien lijken de interne strubbelingen minder door te wegen. We hadden een gesprek met Ewan Gibbs (helemaal rechts op de foto), actief bij  Scottish Labour Young Socialists

Hoe gaat het nu met Labour na de tweede overwinning van Corbyn?

De politieke situatie in Schotland is verschillend van die in de rest van het Verenigd Koninkrijk. Schots Labour is nu de derde partij, na de dominante SNP (Scottish National Party) en de Conservatieven in het Schots Parlement. Dat was de uitkomst van de verkiezingsresultaten in mei, en waarschijnlijk zullen we volgend jaar hetzelfde zien bij de lokale verkiezingen. Op nationaal vlak heeft Labour een enorme stijging van het aantal leden gekend, tot meer dan 500,000 leden.

Er zijn geen cijfers vrijgegeven over het aantal officiële lidmaatschappen in Schotland, maar tijdens de meest recente verkiezingen voor het voorzitterschap gingen er minder dan 15,000 leden stemmen. Hoewel Corbyn het grootste aantal nominaties in de kiesdistricten achter zich kon scharen, was de kloof significant kleiner dan elders in het VK. De top van de partij in Schotland stelt zich betrekkelijk uitgesproken op tegen Corbyn. De Schotse Labour-leider, Kezia Dugdale, heeft Owen Smith openlijk gesteund en meer in het algemeen staat het partijkader er vijandig tegenover Corbyn, waarbij het zichzelf doelbewust als ‘gematigd’ presenteert. De globale situatie, met de rest van het VK inbegrepen, is verschillend doordat de partij elders groter en levendiger is.

Is de partij nog steeds verdeeld aan de basis?

Een overweldigende meerderheid van de partijleden heeft voor Corbyn gestemd. Wanneer we de vergelijking maken met de situatie onder Blair is het nu heel duidelijk dat er binnen de partij een consensus bestaat die een herverdeling van de rijkdom genegen is, evenals een regering die tussenkomt in de economie en een beleid voert dat de belangen van de werkende bevolking behartigt. In de strijd om het leiderschap leek het Owen Smith erom te doen voortdurend te verkondigen hoezeer hij het eens was met Corbyn en hoe overtuigend zijn socialistische geloofsbrieven wel waren. Dat was een berekende strategie om zijn overwinningskansen te vergroten. Gelijkaardig en betrekkelijk incoherent bochtenwerk zie je ook bij het Schotse bestuur. Maar het is overduidelijk dat er een verdeeldheid is die eigenlijk evenzeer over politieke cultuur en ideologie gaat als over concreet beleid. De traditionele structuren, en het ontzag voor verkozen mandatarissen en partijbonzen, worden tot op zekere hoogte uitgedaagd door de instroom van nieuwe én oude leden. Een belangrijk aandeel in de steun voor Corbyn komt voort uit een wantrouwen tegenover het gebruikelijke reilen en zeilen binnen de partij, en dus uit democratische verzuchtingen. Dat alles heeft bijgedragen tot het besluit om afdelingsvergaderingen op te schorten in de aanloop naar de voorzittersverkiezingen. Niettemin heeft de links georiënteerde beweging binnen Labour nog een hele weg af te leggen om zich te bestendigen. Momentum, de beweging van georganiseerd links, telt meer dan 20,000 leden, maar haar structuren en praktijken zijn nog niet welomschreven. Binnen Momentum heerst er discussie over de vraag in welke mate de beweging op Labour gericht moet zijn en hoe ze moet functioneren. Er zijn verschillen tussen ervaren activisten die pleiten voor een systeem van afgevaardigden en een andere stroming die meer heil ziet in de ideeën van “moderne sociale bewegingen” en haar reserves heeft ten aanzien van de conventionele invulling van democratie binnen de Labour-beweging.

Geldt het verbod voor lokale partijafdelingen om samen te komen nog steeds?

Dat is niet meer het geval. In de aanloop naar de voorzittersverkiezingen werden kiesdistrictafdelingen en andere lokale partijmeetings wel opgeschort, behalve de bijeenkomsten om over de nominaties voor het voorzitterschap te beslissen. Dat was ongezien en komt in essentie neer op een centraal gestuurde sabotage van het democratisch overleg en de interne politieke activiteit. Het besluit werd door het Nationaal Uitvoerend Commité (op dat moment bezette de rechtervleugel daarin een meerderheid, dit is nu veranderd) gerechtvaardigd met compleet overtrokken argumenten over misbruik en stereotyperingen van ‘agressieve Corbyn-supporters’ etc. In sommige gevallen werden afdelingen onder speciale maatregelen gezet en de facto opgedoekt. Dat overkwam de partijafdeling in het kiesdistrict Brighton and Hove. Daar zijn lokale leidinggevenden van de overwegend anti-Corbyn gezinde rechtervleugel actief naast de officiële lokale partijfunctionarissen in een poging om de linkse meerderheid te verhinderen zich te doen gelden.

Soms horen we geruchten over trotskistische elementen die supporters van Corbyn zouden manipuleren.

Het is een stokpaardje geworden in de storm van mediahysterie om te beweren dat de supportersbasis van Corbyn geïnfiltreerd werd door trotskisten en extreemlinkse groeperingen. In de realiteit zijn zulke groeperingen erg klein, weinig doeltreffend, en zeker bij de meeste nieuwe, jonge Labour-leden weinig populair. De trotskistische Alliance for Workers’ Liberty en in mindere mate ook de International Marxist Tendency zijn actief binnen Labour, maar op kleinschalige basis en zonder zich verder te ontwikkelen vanuit Labour-partijwerkzaamheden. De grondstroom van het ‘Corbynisme’ is grotendeels net een uitdrukking van de afwezigheid van levensvatbare uiterst linkse organisatie in het VK. Kleine centraal georganiseerde groeperingen, gevormd op basis van een aantal programmatorische lijnen, die afgezaagde krantjes verkopen en schatplichtig zijn aan een aanvoerende theoreticus zijn in toenemende mate onaantrekkelijk geworden voor recent gepolitiseerde mensen die zich wel aangesproken voelen door Corbyn en een Labour met een linksere koers. Democratische inspraak vormt de belangrijkste bekommernis, en in het algemeen leeft er onder die aanhang een grote wil en bereidheid om aan de discussie deel te nemen. Ze voelen een weerstand tegen demagogische toestanden, en trotskisten van dit genre lijken wel van een andere planeet te komen vergeleken met de meerderheid van de Corbyn-supporters. De politiek van Momentum heeft zich dan wel nog geen defintieve vorm aangemeten, maar het lijkt weinig waarschijnlijk dat het soort trotskistische variëteiten dat in de jaren ’70 en ’80 een zeker succes kende, hierin een rol van belang zal spelen.

Nu de Brexit in aantocht is, zal Schotland aansturen op een nieuw referendum over onafhankelijkheid? Wat is jouw standpunt over deze kwestie?

Het voelt een beetje aan alsof de Schotse politiek verschrompeld is langs constitutionele lijnen terwijl de toekomst voortdurend vooruitgeschoven wordt. De SNP, en de eerste minister Nicola Sturgeon in het bijzonder, hanteert een strategie van strijdlustig vertoon over nog een referendum. Er wordt constant gestookt zonder noodzakelijkerwijze echt van plan te zijn een nieuw referendum te houden. Ter gelegenheid van het recente congres van de SNP kondigde Sturgeon aan dat de Schotse regering werk maakt van een wetsvoorstel dat een oproep voor een toekomstig referendum mogelijk maakt. Desondanks is Sturgeon behoedzaam, en is er binnen de SNP een discussie aan de gang over de vraag of er een referendum moet komen voor of na de volgende Schotse parlementsverkiezingen van 2021. Hoewel de uitkomst inging tegen de wensen van het Schotse electoraat brengt de Brexit nu ook de overheersende opvattingen voor Schotse onafhankelijkheid in de problemen. Nu het scenario van een ‘harde’ Brexit steeds waarschijnlijker wordt, tast dat het idee aan van een Schotland dat open omgaat met zowel de rest van het VK als met Europa. Het voorspiegelt de mogelijkheid dat een onafhankelijk Schotland een harde grens met de rest van het VK zou hebben. Een stemming die de kiezers een keuze tussen het VK of de EU voorschotelt is moeilijk verkocht te krijgen en zou zowel concrete economische en sociale banden als breed ervaren affiniteiten serieus op de proef stellen. Ik blijf ervan overtuigd dat Labour zich moet inzetten voor een federaal VK en een substantiële grondwetshervorming waarbij meteen ook komaf wordt gemaakt met het hogerhuis (House of Lords). Historisch gezien is Schotland een beetje een afwijking geweest op Labour’s algemene unitaire streven. De overheveling van macht naar gedecentraliseerde overheden werd aanvaard en zelfs bepleit. In de algemene optiek van het VK werd het doorgaans gezien als een noodzakelijke toegeving aan Schotland. Het referendum over de EU en de recente algemene verkiezingen hebben een intensiever wordende politieke verdeeldheid blootgelegd in de verschillende Engelse regio’s. Die groeiende onenigheden staan in verband met langetermijnprocessen van socio-economische ongelijkheden die zich manifesteren in de context van een toenemende centralisering in het VK. Een programma dat een ernstige herverdeling van rijkdom en macht vooropstelt, gecombineerd met een belangrijke grondwettelijke herziening, zou Corbyn’s aanspraak op fundamentele verandering meer weerklank en gewicht geven. 

Is Labour klaar voor nieuwe algemene verkiezingen? Welke platform en welke voorstellen verdedigt jouw partij?

Labour is nog niet klaar voor een verkiezing. Dat is hoe langer hoe meer verontrustend nu er mogelijks volgend jaar een algemene verkiezing aankomt, afhankelijk van hoe de Brexit verder uitdraait. We zijn momenteel al meer dan een jaar voorbij de laatste algemene verkiezing en het is een zorg van betekenis dat we nog geen sterker en opgehelderd programma hebben. Corbyn en zijn schaduwpremier John McDonnell schuiven een algemeen programma naar voor dat opgebouwd is rond de strijd tegen sociale en economische ongelijkheid en voor meer democratische controle over de economie. Dat houdt de oprichting in van een Nationale Investeringsbank om duurzame langetermijninvesteringen mogelijk te maken, een verhoging van het belastingaandeel van de rijksten en serieuze maatregelen tegen belastingontwijking, en een verhoging van het minimumloon zodat het een ‘leefbaar loon’ wordt. Er zijn voorstellen om de energiesector en het spoor publiek eigendom te maken, om anti-vakbondswetgeving te schrappen, en om publieke woningbouw aan te moedigen. Verdere gedetailleerde voorstellen zijn nodig. Sommige kwesties vormen een breekpunt binnen de partij, zoals het standpunt over de hernieuwing van het Britse Trident-duikboten die uitgerust zijn met kernraketten. Zolang deze niet opgelost worden komt Labour over als verdeeld en zwalpend. Er is nood aan duidelijke slogans die telkens weer de basiseisen in de verf zetten, dat Labour staat voor volledige tewerkstelling, betere arbeidsvoorwaarden en economische democratie.

Interview afgenomen door Stephen Bouquin/ vertaling en bewerking door Hanne Provoost

Hart boven hard

hartbovenhardkleur

18 stellingen

ecosoclogo

Roodlinks RSS feed

Agenda

di mei 30 @ 7:30PM -
Support Labour event

Steun ons financieel

Geef ons een duwtje in de rug en stort een bijdrage op het rekeningnummer van Roodlinks nationaal:

000-3255563-49
IBAN BE97 0003 2555 6349
BIC BPOTBEB1
op naam van
Roodlinks
p/a Kruishofstraat 144 bus 118
2020 Antwerpen

Manifest

linksmoetookdurven